Generalgouvernement - Generalne Gubernatorstwo 1939-45

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki
Strona Główna Biografie
Biografie

Josef Bühler

Email Drukuj

JOSEF BUHLER 1904 - 1948

Josef Bühler (ur. 16 lutego 1904  w Bad Waldsee, zm. 22 sierpnia 1948  w Krakowie) - zbrodniarz hitlerowski, szef rządu Generalnego Gubernatorstwa i zastępca Hansa Franka.

Pracował w zawodzie prawniczym z Hansem Frankiem, który wówczas był adwokatem Hitlera. Właśnie za namową Franka Bühler wstąpił w 1932 roku do NSDAP2, a później został wiceprezydentem Akademii Prawa Niemieckiego.

Po wybuchu II wojny światowej i utworzeniu Generalnego Gubernatorstwa z części okupowanych ziem polskich, Frank powołał Bühlera na stanowisko szefa swojego biura. W maju 1940 został on premierem rządu Generalgouvernement (Leiter der Regierung des Generalgouvernements) i zastępcą Franka jako Generalnego Gubernatora. Stanowisko to Bühler sprawował do końca okupacji, będąc wiernym wspólnikiem Franka w prześladowaniach ludności polskiej. Współodpowiadał za niszczenie i grabienie mienia i kultury narodu polskiego oraz za deportacje na roboty przymusowe do III Rzeszy. Bühler otrzymał od Himmlera honorowy tytuł SS-Brigadeführera.

20 stycznia 1942 był uczestnikiem Konferencji w Wannsee jako reprezentant rządu Generalnego Gubernatorstwa. Podczas spotkania, na którym prominentni działacze nazistowscy omawiali Endlösung der Judenfrage (eksterminację Żydów europejskich), Bühler domagał się jak najszybszego rozwiązania kwestii żydowskiej na obszarze GG.

Po wojnie schwytany przez aliantów i wydany władzom polskim. Był następnie oskarżonym w ostatnim procesie zbrodniarzy hitlerowskich przed Najwyższym Trybunałem Narodowym. Proces Bühlera toczył się w Krakowie od 17 czerwca do 10 lipca 1948. Za udział w zbrodniach na narodzie polskim został skazany na śmierć. Wyrok wykonano przez powieszenie 22 sierpnia 1948 w więzieniu Montelupich w Krakowie.

 

 

 

 

Oskar Schindler

Email Drukuj

OSKAR SCHINDLER 1908 - 1974

Oskar Schindler urodził się w 28 kwietnia 1908 roku, w Zwittau na Morawach (wówczas Austro-Węgry, obecnie Svitavy w Czechach). W wieku dwudziestu lat ożenił się z Emilie Pelzl, córką zamożnych rolników. Oskar pracował w fabryce maszyn rolniczych swojego ojca do momentu jej upadku spowodowanego kryzysem gospodarczym. Zatrudnił się wtedy jako przedstawiciel handlowy jednego z zakładów w Brnie. W 1935 roku wstąpił do Partii Niemców Sudeckich (SDP), w niedługim czasie został też członkiem Abwehry – wywiadu i kontrwywiadu niemieckich sił zbrojnych. Za działalność w tej organizacji, którą prowadził na terenie Czechosłowacji i Polski, aresztowano go w 1938 roku, ale wkrótce go zwolniono, bo już po aneksji Sudetów przez III Rzeszę. Wtedy też wstąpił do NSDAP (Narodowosocjalistycznej Niemieckiej Partii Robotniczej).

Po wkroczeniu wojsk niemieckich do Krakowa (6 września 1939) Schindlera przydzielono do tego miasta, gdzie miał się zająć działalnością gospodarczą. Szybko stał się powiernikiem sklepu z garnkami przy ul. Krakowskiej oraz byłej fabryki naczyń emaliowanych „Rekord” na Zabłociu. Rozwinął działalność zakładu, przekształcając go w Deutsche Emailwarenfabrik (DEF) i następnie, przy wykorzystaniu kapitału pozyskanego od Żydów, znacznie ją rozbudował. Od tej pory DEF produkowała nie tylko naczynia emaliowane, ale również pracowała na rzecz niemieckiego przemysłu zbrojnego. Dzięki tej ostatniej aktywności zakład miał duże szanse na przetrwanie, bowiem przemysł wojskowy w czasie, gdy działania na frontach intensyfikowały się, mógł liczyć na specjalne przywileje. Fabryka przynosiła dochody głównie z produkcji na rzecz armii, ale czerpała też korzyści ze sprzedaży na tzw. czarnym rynku, za co Schindler był zresztą kilkakrotnie aresztowany. Dzięki swym koneksjom z wysoko postawionymi przedstawicielami systemu nazistowskiego w Generalnym Gubernatorstwie za każdym razem udało mu się wyjść z opresji. W DEF z roku na rok było zatrudnionych coraz więcej Żydów, a Schindlerem w tej mierze początkowo kierowały tylko względy ekonomiczne. W 1943 roku, na tyłach fabryki, wybudował obóz dla swoich żydowskich pracowników, w którym skoszarowanych zostało kilkuset więźniów. W 1944 roku, gdy do Krakowa zbliżał się front, Schindler ewakuował produkcję i pracowników fabryki do Brünnlitz na Morawach, gdzie funkcjonowała ona do momentu pojawienia się Armii Czerwonej (8 maja 1945). Żydowscy pracownicy przekazali Schindlerowie i jego żonie list informujący o jego działalności w czasie wojny, dzięki czemu mógł bezpiecznie wyruszyć w podróż – najpierw do Konstancji, a później do Monachium.

Po zakończeniu wojny Schindler utrzymywał kontakty z ocalonymi Żydami, którzy udzielali mu pomocy finansowej indywidualnie i za pośrednictwem organizacji żydowskich. Dzięki temu wsparciu wyjechał do Argentyny, gdzie prowadził farmę, która jednak wkrótce upadła. Po pewnym czasie wrócił do Niemiec, gdzie osiadł na stałe. Jego losy i jego dzieło rozpropagowali dawni żydowscy robotnicy z Krakowa; na ich zaproszenie wielokrotnie podróżował do Izraela. W 1963 roku Oskar Schindler otrzymał tytuł Sprawiedliwego Wśród Narodów Świata (wyróżnienie przyznawane przez jerozolimski instytut Yad Vashem). Zmarł w 1974 roku w Hildesheim w Niemczech i, zgodnie z własnym życzeniem, został pochowany na cmentarzu katolickim w Jerozolimie, na wzgórzu Syjon.

Do powstania legendy Schindlera przyczyniła się książka Thomasa Keneally’ego Arka Schindlera, ale prawdziwy światowy rozgłos przyniosła mu dopiero ekranizacja tej powieści dokonana przez Stevena Spielberga w filmie fabularnym Lista Schindlera.

 

 


Menu

Szukaj


NEWSLETTER